2011-04-11

Hala Stulecia we Wrocławiu



Hala Stulecia, dawniej Hala Ludowa (niem. Jahrhunderthalle, ang. Centennial Hall) – hala widowiskowo-sportowa położona w Parku Szczytnickim we Wrocławiu. Wzniesiona w latach 1911–1913 r. według projektu Maxa Berga, w stylu ekspresjonistycznym.
W 2006 r. hala została uznana za obiekt światowego dziedzictwa UNESCO. Wpisana do rejestru zabytków w 1962 r. oraz ponownie w 1977 r., wraz z zespołem architektonicznym obejmującym m.in. Pawilon Czterech Kopuł, Pergolę i Iglicę.
Hala Stulecia to najwybitniejszy przykład wrocławskiego modernizmu. Jej powstanie związane było z setną rocznicą wydania we Wrocławiu przez Fryderyka Wilhelma III odezwy Do mojego ludu (An Mein Volk) z 17 marca 1813 r., wzywającej do powszechnego oporu przeciwko Napoleonowi. Rocznicę tego wydarzenia postanowiono uczcić wystawą prezentującą historię i gospodarczy dorobek Śląska, by jednocześnie zapewnić miejsce do częstszego odbywania się wielkich wystaw i imprez przemysłowych, kulturalnych czy sportowych. Zaplanowana została wielka Wystawa Stulecia, której organizację powierzono Karlowi Masnerowi, dyrektorowi Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytnego. Rozpisano konkurs na zagospodarowanie terenu, w którym spośród 43 zgłoszonych projektów zaakceptowany został projekt miejskiego architekta Wrocławia Maxa Berga. Współpracowali z nim inżynierowie Günther Trauer i Miller oraz młody, nieznany jeszcze szerzej absolwent lipskiego wydziału architektury Richard Konwiarz. Pomimo oryginalnego, ale bardzo kontrowersyjnego projektu hali i wysokich szacowanych kosztów jej budowy (1,9 miliona marek), 28 czerwca 1911 roku uzyskał on formalne zezwolenie na budowę.
W momencie powstania Hala stanowiła wyjątkowy obiekt architektoniczny, posiadający największe na świecie  przykrycie żelbetowe. Hala ma 42 m wysokości, a nakrywająca ją kopuła 67 m średnicy. Maksymalna szerokość wnętrza Hali wynosi 95 metrów, a dostępna powierzchnia wynosi 14,0 tys. m². Prócz samej centralnej hali w budynku zaplanowano jeszcze 56 innych pomieszczeń wystawienniczych, obszerne okrążające główną salę kuluary, a całość obliczona była na 10 tysięcy osób.
Budowę Hali ukończono w grudniu 1912 r. W trakcie jej budowy wybudowano na otaczających ją terenach liczne inne obiekty wystawowe, w tym Pawilon Czterech Kopuł, Pergolę, obiekty rekreacyjne itp. W Hali umieszczono specjalnie dla niej zaprojektowane i wykonane przez znaną firmę Sauer (nadal istniejącą) we Frankfurcie nad Odrą organy o 222 rejestrach i 16706 piszczałkach, naówczas największe na świecie (obecnie organy te częściowo wykorzystywane są w archikatedrze wrocławskiej). Wystawa Stulecia i zarazem Hala zostały zainaugurowane wystawieniem sztuki Gerharta Hauptmanna.
Tereny wystawowe wokół Hali oraz ją samą po raz pierwszy po wojnie wykorzystano na większą skalę od lipca do września 1948 r. na Wystawie Ziem Odzyskanych i podczas towarzyszącego jej Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju.
W 2010 r. zakończył się remont elewacji zewnętrznej oraz wymiana wszystkich 600 okien. Całkowity koszt inwestycji zamknął się w kwocie 21 mln zł. Elewacja odzyskała swój przedwojenny żółto-piaskowy kolor. Dokonane zostały również drobne naprawy konstrukcji żelbetowej. Największym problemem okazała się wymiana okien. Max Berg w swoim projekcie wykorzystał mahoń żelazowy sprowadzany specjalnie z Australii. Dziś ten gatunek drzewa nie występuje, więc na wniosek konserwatora zabytków wykorzystano drzewo teakowe. Spowodowało to podwyższenie kosztów remontu oraz przedłużenie czasu naprawy. [Źródło: Wikipedia]
W 2009 r. Hali odbywała się wystawa Europa to nasza historia.  




 Pergola


Inny wpis dotyczący Hali Stulecia

1 komentarz:

  1. Przyznam, że jestem wyglądem Hali zawiedziona, wyobrażałam sobie jej elewację inaczej;
    z poziomu ulicy, którą codziennie przejeżdżam, kolor wydaje mi się brudno-beżowy, jak by był przed remontem, a nie po.

    OdpowiedzUsuń